ABD-İran ve Rusya-Ukrayna Savaşında Diplomasi Çıkmazı

Geride bıraktığımız NATO Zirvesi, sadece ittifakın geleceğini değil, yakın coğrafyamızda devam eden Rusya-Ukrayna ve ABD-İran savaşlarının gidişatını da belirleyen gelişmelere sahne oldu. Bu çatışmaların, 21. yüzyılın güç tanımında kalıcı dönüştürücü etkiler bırakacağı öngörülüyor. Günümüz güç projeksiyonlarında, sadece güçlü olmanın bir savaşı kazanmaya yetmediği, Soğuk Savaş'ın iki süper gücü olan ABD ve Rusya'nın, İran ve Ukrayna cephelerinde bunu tecrübe ettiği görülüyor.

ABD-İran Geriliminde Yeni Dönem

Ankara'daki tarihi NATO Zirvesi'nde ABD Başkanı Trump, İran ile Ateşkesin sonlandığını ve mutabakatın çöktüğünü ilan etti. Bu açıklamayla birlikte, Trump'ın İran'a karşı dişe-diş bir savaş stratejisine geçtiği belirginleşti.

28 Şubat'ta başlayan savaşın ilk 40 günü hava saldırılarıyla geçerken, 17 Haziran'da imzalanan İslamabad Mutabakatı'na kadar geçen 2 aylık süre ise Hürmüz'ün merkezinde olduğu karşılıklı abluka savaşına sahne oldu. ABD, her iki aşamada da İran'ı yenmekte başarılı olamayarak, bu kez misilleme saldırılarla İran'ı yıpratma yoluna gidiyor. Sürecin çökmesini isteyen tek adres olarak İsrail öne çıkarken, Washington'da İsrail lobisi 'İslamabad Mutabakatı ABD için bir teslimiyetti, bundan dönüldü' propagandası yapıyor.

Trump'ın İran'a yönelik son hamlesi İsrail'i cesaretlendirmiş görünse de, soykırımcı Netanyahu ile NATO Zirvesi'nden hemen sonra yaptığı görüşmede Lübnan'dan çekilmesi ve Suriye'deki askeri varlığını azaltmasını söylemiş olması baskıların süreceğine işaret ediyor. Aksi halde, yeniden ateş hattına giren Körfez ülkelerinden İran ile savaşta finansal ve siyasi destek alması mümkün görünmüyor.

Rusya-Ukrayna Cephesinde Artan Gerilim

NATO Zirvesi'nin Rusya'ya karşı bir gövde gösterisine dönüştürülmesi çabalarına rağmen, birçok Avrupa ülkesi kendilerine dönük Rusya tehdidinin her zamankinden daha gerçekçi bir projeksiyon olduğunun farkında. Özellikle Rusya'nın durdurmakta zorlandığı dron saldırılarının artırılması, bu endişeleri pekiştiriyor.

Gelecek dönemde Avrupa, ABD ve NATO'nun Ukrayna'ya istihbari, askeri ve lojistik desteği artırma taahhüdü, Moskova'nın Avrupa kıtasına saldırı ihtimalinin daha da provoke edildiğini düşündürüyor. Hem Avrupa hem de Amerika'da, Rusya'nın olası bir nükleer ya da konvansiyonel saldırısının çok da uzak bir ihtimal olmadığı değerlendirmeleri her geçen gün daha çok seslendiriliyor.