ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı DARPA ve ABD Hava Kuvvetleri, 19 Temmuz 2026 tarihinde modernize edilmiş bir F-16 savaş uçağını yapay zeka kontrolünde başarıyla uçurdu. Bu test, otonom savaş uçakları çağının önemli bir kilometre taşı olarak kaydedildi.
ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı araştırma kurumu DARPA ve ABD Hava Kuvvetleri, havacılık tarihinde yeni bir sayfa açarak, yapay zeka ile kontrol edilen modernize edilmiş bir F-16 savaş uçağını başarıyla uçurdu. 19 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleşen bu tarihi test, otonom teknolojiler alanında önemli bir gelişme olarak kayda geçti.
Bu uçuş, eski nesil bir F-16'nın sonradan dönüştürülerek otonom hale getirildiği ilk gösterim olmasıyla dikkat çekti. Daha önce X-62A VISTA platformunda benzer denemeler yapılmış olsa da, bu son test mevcut F-16 filolarının gelecekteki potansiyelini gözler önüne serdi.
VENOM Programı ve Teknolojik Detaylar
Gerçekleştirilen uçuş, DARPA'nın VENOM programı kapsamında geliştirilen VENOM Autonomy Kit için kritik bir kilometre taşı olarak kabul ediliyor. Bu sistem, uçağın temel uçuş yazılımına müdahale etmeden ona yapay zekalı bir pilot kazandırabiliyor.
DARPA tarafından paylaşılan bilgilere göre, VENOM kiti uçağın uçuşunu kontrol etmenin yanı sıra sensörleri ve görev sistemlerini de yönetebiliyor. Test uçuşunun kalkış süreci bir insan pilot tarafından gerçekleştirilirken, uçak güvenli irtifaya ulaştıktan sonra kontrol tamamen yapay zekaya devredildi. Uçuş sırasında pilot, sistemi denetlemek üzere hazır bekleyerek “human-on-the-loop” modelini temel alan bir yaklaşım sergiledi.
Stratejik Hedefler ve Gelecek Vizyonu
Eski F-16'ların tercih edilmesi, bu otonom teknolojinin sadece modern uçaklarla sınırlı olmadığını gösteriyor. Kurum, dönüştürülmüş F-16'lar ile farklı yapay zeka ajanlarının hava muharebesi taktiklerini test etmeyi ve elektronik harp tehditlerine verilen tepkileri değerlendirmeyi planlıyor.
VENOM programı, DARPA’nın yürüttüğü Artificial Intelligence Reinforcements (AIR) programının temel taşlarından biri olarak tanımlanıyor. Uzun vadeli hedef ise, insan pilotların doğrudan tüm uçakları kullanmak yerine birden fazla otonom uçağı yöneteceği F-16’lardan oluşan otonom savaş uçağı filoları oluşturmak ve insanlı-insansız hava araçları arasındaki koordinasyonu geliştirmek.