İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'a ait iki petrol tankerini Bab el-Mandeb Boğazı'nda hedef alarak küresel enerji ve ticaret yollarındaki gerilimi tırmandırdı.
Küresel enerji koridorlarından biri olan Bab el-Mandeb Boğazı, son dönemde artan gerilimin yeni merkezi haline geldi. İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'dan petrol taşıyan Encelia ve Layla adlı iki tankeri füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını duyurdu. Bu saldırılar, daha önce Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilimin ardından Bab el-Mandeb'deki sevkiyat güvenliğini piyasanın ana gündemine taşıdı.
Kızıldeniz'i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu'na bağlayan Bab el-Mandeb Boğazı, küresel ticaret için hayati bir geçiş noktasıdır. Süveyş Kanalı bağlantısı nedeniyle dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 12'si ile konteyner trafiğinin yaklaşık dörtte biri bu koridordan geçmektedir. Boğazdaki güvenlik endişeleri, uluslararası deniz taşımacılığı ve enerji arzı üzerinde doğrudan bir etki yaratmaktadır.
Husilerin açıklamasına göre, Encelia tankeri Suudi Arabistan'ın Cizan Limanı yakınlarında vurulmuş ve yardım çağrısı göndermiştir. Suudi Arabistan resmi haber ajansı, saldırının Encelia'nın ön bölümünde yangına yol açtığını bildirmiştir. Layla'ya yönelik saldırı ise bağımsız kaynaklar tarafından henüz doğrulanmamıştır. Tankerlerde can kaybı olduğuna ilişkin bir açıklama yapılmamıştır.
Washington yönetimi, saldırıların ardından İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemileri tehdit etme kapasitesini azaltmayı amaçladığını savunmuştur. ABD Başkanı, Husilerin yeni saldırı düzenlemesi halinde hem İran'ın hem de Yemen'deki grubun büyük askeri cezayla karşılaşacağını belirtmiştir. Washington, Husileri İran'ın doğrudan desteklediği bir vekil güç olarak değerlendirmektedir. ABD Başkanı ayrıca, İran'a yönelik geniş çaplı askeri operasyonları yeniden başlatmayı ciddi biçimde değerlendirdiğini ifade etmiştir. İran devlet medyası ise füzelerin Hürmüz Boğazı üzerindeki Keşm Adası çevresini de vurduğunu duyurmuştur.
Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintileri aşmak için günlük milyonlarca varil petrolü kara boru hattıyla Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na yönlendiriyordu. Husilerin deniz ablukası tehdidi, bu alternatif güzergahın güvenilirliğini de tartışmaya açmıştır.
Saldırı riskinin yükselmesi üzerine bazı tankerler Bab el-Mandeb'e ilerlemek yerine rota değiştirmiştir. Asya'ya giden gemilerin Afrika'nın güneyinden dolaşması, yolculuk süresini uzatırken yakıt, navlun ve sigorta maliyetlerini artırabilir. Kızıldeniz'in güneyindeki savaş riski nedeniyle sigorta primleri bazı taşımacılık şirketleri için bir gün içinde iki katına çıkmıştır. Gemi sahiplerinin bölgeden uzaklaşması, enerji dışındaki konteyner ve kuru yük taşımacılığını da etkileme potansiyeli taşımaktadır.
ABD ve İsrail saldırılarının 28 Şubat'ta başlamasının ardından beşinci ayına yaklaşan ABD-İran çatışmasında, taraflar arasındaki geçici ateşkes temmuz başında fiilen sona ermiştir. Bu durum, bölgedeki gerilimin daha da tırmanabileceği endişelerini beraberinde getirmektedir.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik 13. saldırı dalgasını başlattığını duyurdu. Bu yeni harekat, ABD Başkanı Donald Trump'ın talimatıyla gerçekleştirildi ve Hürmüz Boğazı'ndaki askeri kapasiteyi zayıflatmayı hedefliyor.
Devam eden küresel gerilimler, petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıyarak uluslararası piyasaları derinden etkiledi. İran'dan gelen açıklamalar tansiyonu artırırken, altın fiyatları ise satış baskısıyla düşüş yaşadı.
Macaristan Başbakanı Peter Magyar, Budapeşte'de canlı yayın esnasında yaşlı bir vatandaşın tükürüklü saldırısına maruz kaldı. Olay, ülkedeki siyasi kutuplaşmayı bir kez daha gözler önüne serdi.