Hindistan'da sınav yolsuzlukları ve genç işsizliğine tepki olarak doğan 'Hamam Böceği Halk Partisi' hareketi, sosyal medyadan sokağa taşarak taktik değiştirdi. Başkent Yeni Delhi'deki son eylemde güvenlik güçleri protestoculara müdahale etti.
Hindistan'da birkaç ay önce sosyal medyada mizahi bir tepki olarak ortaya çıkan Cockroach Janta Party (Hamam Böceği Halk Partisi - CJP), ülkenin en dikkat çeken gençlik hareketlerinden birine dönüştü. Son olarak başkent Yeni Delhi'de Parlamento'ya yürümek isteyen binlerce göstericiye güvenlik güçlerinin göz yaşartıcı gaz ve coplarla müdahale etmesi, hareketi yeniden ülke gündeminin ilk sıralarına taşıdı.
Harekete Yön Veren Talepler ve Kökenler
CJP'nin ortaya çıkışında, Hindistan Yüksek Mahkemesi Başkanı Surya Kant'ın işsiz gençleri "hamam böcekleri"ne benzeten açıklamaları belirleyici oldu. Tepki olarak sosyal medyada kurulan hareket, aşağılayıcı ifadeyi sahiplenerek bunu siyasi bir sembole dönüştürdü ve Boston Üniversitesi mezunu Abhijeet Dipke tarafından başlatıldı.
Hareketin temel talepleri arasında Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın istifası, merkezi sınav sisteminin reforme edilmesi ve son yıllarda art arda yaşanan sınav soru sızıntılarının sorumlularının hesap vermesi bulunuyor. Protestocular ayrıca sınav baskısı nedeniyle hayatını kaybeden öğrencilerin ailelerine tazminat ödenmesini talep ediyor.
Büyümenin Arkasındaki Toplumsal Sorunlar
Uzmanlara göre Hamam Böceği Hareketi'nin büyümesinin temel nedeni yalnızca tartışmalı açıklamalar değil. Son yıllarda Hindistan'da; genç işsizliği yüksek seyrediyor, kamu personeli ve üniversite giriş sınavlarında tekrar eden soru sızıntıları yaşanıyor, milyonlarca öğrencinin geleceğini etkileyen sınavlar iptal edilmek zorunda kalıyor ve eğitim sistemine yönelik güven önemli ölçüde zedeleniyor.
Özellikle tıp fakültesine giriş sınavlarında yaşanan soru sızıntıları milyonlarca öğrenciyi etkilerken, bu durum gençler arasında hükümete yönelik öfkeyi artıran başlıca unsur olarak gösteriliyor. Hareketin Instagram hesabı kuruluşundan sonraki ilk haftalarda 22 milyon takipçiye ulaşmış ve bazı dönemlerde iktidardaki BJP'nin resmi Instagram hesabını geride bırakmıştır.
Son Gelişmeler ve Polis Müdahalesi
Protestoların son haftalarda büyümesinde eğitim reformu talebiyle yaklaşık 20 gün süren açlık grevine başlayan aktivist Sonam Wangchuk da önemli rol oynadı. Wangchuk'un açlık grevinin ardından polis tarafından hastaneye götürülmesi, muhalefet çevrelerinde zorla müdahale olarak değerlendirildi.
İlk kitlesel protestolara binlerce kişi katılırken, son Parlamento yürüyüşünde de öğrenciler, genç profesyoneller ve ailelerden oluşan büyük kalabalıklar sokaklara çıkarak seslerini duyurmaya çalıştı.